«Հայաստանն ի վիճակի է հասնել դրան ճիշտ տնտեսական քաղաքականություն վարելու դեպքում՝ հատկապես հաշվի առնելով այն, որ այն անցումային երկիր է և ամբողջովին ինտեգրված չէ», – ասել է նա ուրբաթ մամուլի ասուլիսի ժամանակ՝ պատասխանելով «ԱՌԿԱ» գործակալության հարցին:

Մանասերյանի խոսքերով՝ տնտեսության աճի ապահովման համատեքստում շատ կարևոր է մրցակցության բարձրացմանն ուղղված քայլերի իրականացումը, մասնավորապես՝ նոր տեխնոլոգիաների և ժամանակակից սարքավորումների ներդրման շնորհիվ փոքր և միջին բիզնեսի խթանման և զարգացման միջոցով:

Տնտեսագետը նաև նշել է, որ գործարարները պետք է ճիշտ օգտագործեն իրենց հնարավորությունները և որոշակի քարոզ իրականացնեն՝ միջազգային շուկաներում հաջողության հասնելու համար: Նրա խոսքերով՝ այս գործընթացում շատ կարևոր է պետության դերը:

Մանասերյանի խոսքերով՝ ՓՄԲ-ի սուբյեկտները հայտնվեցին բավականին բարդ պայմաններում, և նրանց հարցում հարկավոր է մշակել և իրականացնել արդյունավետ քաղաքականություն, այդ թվում նաև հարկային ոլորտում:

«Անշուշտ, անհնար է չնկատել հարկային ոլորտի փոփոխությունները, սակայն լուրջ նշանակություն ունի նաև մրցակցային միջավայրի առողջացումը, ինչպես նաև մենաշնորհների դեմ պայքարը, քանի որ առանց դրա անհնար է ապահովել տնտեսական քաղաքականության արդյունավետությունը», – պարզաբանել է նա:-0-

«Համահայկական բանկը զարգացման բանկ է, և ես համոզված եմ, որ մենք բանկի հետ համագործակցության մեծ հետաքրքրվածություն ունենք», – նշել է նա:
Սուխարենկան նաև ավելացրել է, որ Համահայկական բանկի շահագրգռվածությունը երկրի զարգացումն է, իսկ առևտրային բանկի համար շատ ձեռնտու և գրավիչ է պետական բանկի հետ ընթանալը:

«Մենք անպայման ինչ-որ նախագծերում գործընկերության հնարավորություններ ենք փնտրելու», – ասել է նա:
Rietumu Banka-ն Լատվիայի առաջին մասնավոր բանկերից մեկն է (որը գործում է 1992թ.-ից), Բալթիկայի խոշոր բանկերից մեկն է, որը մասնագիտացած է մասնավոր հատվածի սպասարկման մեջ:

Բանկն ակտիվորեն աշխատում է միջազգային շուկաներում և հաճախորդներին ֆինանսական ծառայությունների ամբողջական շրջանակ է տրամադրում ինչպես Բալթիկայում, այնպես էլ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ուկրաինայի, Ղազախստանի, Ռումինիայի, Ֆրանսիայի ներկայացուցչություններում:
2010թ.-ի ընթացքում Rietumu Banka-ի շահույթը կազմել է 4,6 մլն եվրո, կապիտալի բավարարվածության ցուցանիշը՝ 17,82 տոկոս, իսկ իրացվելիության ցուցանիշը՝ 58,13 տոկոս:

Համահայկական բանկը զարգացման բանկ է և հիմնադրվել է որպես բաց բաժնետիրական ընկերություն: Բանկային գործունեություն իրականացնելու արտոնագիր է ստացել 2011թ.-ի հունիսին: Բանկի գործունեությունը կարգավորելու է ՀՀ ԿԲ-ն:

Համահայկական բանկը ոչ առևտրային կառույց է՝ 100 մլն դոլար կանոնադրական կապիտալով, որից 20 մլն դոլարը Հայաստանի կառավարության կողմից վճարված մասնաբաժինն է: Բանկի գործունեության առաջնահերթությունների թվում են ՏՏ-ի, առողջապահության, կրթության և զբոսաշրջության ոլորտները:-0-

Խոսելով այս համատեքստում բանկի ռազմավարության մասին՝ նա նշել է, որ կառույցի քաղաքականության մեջ մեծ փոփոխություններ չեն սպասվում: «Մեր կառույցի կուլտուրան ինքնին բավականին պահպանողական է, այդ պատճառով մենք պետք է ոչ թե փոխենք մեր ռազմավարությունը, այլ ավելի պատրաստ և իրազեկված լինենք տեղի ունեցող փոփոխությունների մասին», – ասել է նա:

Միաժամանակ Քլիֆորդն ավելացրել է, որ բանկն իր հաճախորդներին միշտ այնպիսի խորհուրդներ է տալիս, որոնք երկարաժամկետ հեռանկարում օգնում են խուսափել բարդ իրավիճակներից: «Միաժամանակ մենք բավականին ակտիվ ենք, բացում ենք մասնաճյուղեր, ընդլայնում ենք մեր վարկային պորտֆելը, սակայն այս աճի հետ մեկտեղ կոնսերվատիզմը պահպանվում է», – ասել է նա:

«ԱՌԿԱ» գործակալության տվյալների համաձայն՝ 2011 թ.-ի սեպտեմբերի 30-ի դրությամբ «HSBC Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ի համախառն վարկային ներդրումները կազմել են 103,9 մլրդ դրամ:

«HSBC-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ն «HSBC Bank plc» խմբի անդամ է, բացվել է Հայաստանում 1996 թ.-ին և երկրի առաջին միջազգային բանկն է: Բանկի բաժնետոմսերի 70 տոկոսը պատկանում է «HSBC Europe BV» հոլդինգային ընկերությանը, մնացած 30 տոկոսը՝ «Wings Establishment-ին: «HSBC Բանկ Հայաստան» ՓԲԸ-ն 2009 թվականի հունվարի վերջից NASDAQ OMX Արմենիա ֆոնդային բորսայի անդամ է:–0—

Moody’s –ի կարծիքով՝ Հայաստանի սուվերեն վարկանիշի «բացասական» կանխատեսման պատճառը եվրոպական երկրների և Ռուսաստանի տնտեսական աճի դանդաղեցման աճող ռիսկերն են, որտեղ արտահանվում է Հայաստանի ապրանքների 58 տոկոսը:

Միաժամանակ Moody’s-ը «կայունից» «բացասականի» է վերանայել Հայաստանի արժութային դեպոզտիների վերին շեմի կանխատեսումը (Ba3):

Ազգային արժույթով պարտքային պարտավորությունների երկրների գծով վերին շեմը «А3»-ից նվազել է «Baa1»-ի:

Արտարժույթով պարտքային պարտավորությունների երկրների գծով վերին շեմը հաստատվել է «Baa3» մակարդակի վրա՝ «կայուն» կանխատեսմամբ:

Moody’s-ի գնահատմամբ՝ 2011թ.-ին Հայաստանին պետբյուջեի բարձր դեֆիցիտ (ՀՆԱ-ում շուրջ 11 տոկոս) և ՀՆԱ-ում պետական պարտքի ցուցանիշի մինչև 35 տոկոսի բարձրացում է սպասվում՝ 2008 թ.-ին գրանցված ՀՆԱ-ում 14 տոկոս ցուցանիշի համեմատ:

Վարկանիշային գործակալությունը կարող է «կայուն» մակարդակի վերադարձնել Հայաստանի վարկանիշների կանխատեսումը, եթե երկրի ռիսկերը նվազեն, չնայած կարճաժամկետ և միջնաժամկետ հեռանկարում նման վերանայման հավանականությունը, ըստ Moody’s-ի վերլուծաբանների, չափազանց փոքր է:-0-

Ըստ ՀՀ ԿԲ տվյալների, ընթացիկ տարվա սեպտեմբերին ֆիզիկական անձանց անունով բանկային համակարգի միջոցով շուրջ 180,7 մլն դրամական միջոց է ստացվել՝ անցած տարվա նույն ցուցանիշի համեմատ ավելանալով 13,9 տոկոսով (շուրջ $22,2 մլն):

Ըստ փորձագետի, Հայաստանում ճգնաժամի երկրորդ ալիքը կարող է նաև աշխատատեղերի կրճատման և արտահանման նվազման հանգեցնել:

«Համաշխարհային շուկաներում ապրանքների և ծառայությունների գների աճը կանդրադառնա Հայաստանի վրա, քանի որ արտահանման մեր ծավալները 3,7 անգամ գերազանցում են ներկրման ծավալները»,- ասաց նա:

ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների համաձայն, 2011թ.-ի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին, 2010թ.-ի նույն ժամանակահատվածի համեմատ,  արտաքին առևտրի ծավալն ավելացել է 16,6 տոկոսով և ընթացիկ գներով կազմել է 1461,2 մլրդ դրամ կամ շուրջ 3,9 մլրդ դոլար:

Միաժամանակ արտահանման ծավալը կազմել է 969,7 մլն դոլար, իսկ արտահանմանը՝ 2979,5 մլն դոլար:

Ըստ Մանասերյանի, այսօրվա դրությամբ հանրապետությունում բավականաչափ ներքին միջոցներ կան, որոնք կարող են անվտանգության յուրօրինակ բարձիկ դառնալ ճգնաժամի դեպքում:

«Եթե մենք կարողանանք կուտակել այդ պաշարները և դրանք օգտագործել ներքին շուկայում՝ ձեռնարկատերերին առավել շահավետ պայմաններ տրամադրելով, ապա դա մեր տնտեսության համար առավել շահավետ կլինի, քան փոխ առնել միջազգային կազմակերպություններից կամ արտասահմանյան պետություններից»,- նշեց նա:

Ընդհանուր առմամբ, ըստ փորձագետի, ճգնաժամի երկրորդ ալիքը դիմադրելու համար երկրին անհրաժեշտ է ավելի շատ կենտրոնանալ բարձր տեխնոլոգիաների ուղղությամբ, լուծել տեխնիկական վերազինման հարցերը, ինչպես նաև ազատ տնտեսական գոտիներ ստեղծել շրջաններում, որոնք առանց այդ էլ հարկեր չեն վճարում: -0-

«Որոշակի ռեցեսիոն դինամիկա կնկատվի, սակայն չեմ կարծում, որ այն կհասնի 2008-2009 թթ.-ի մասշտաբներին: Իսկ եթե այն թույլ լինի, ապա նրան հնարավոր կլինի դիմակայել: Մեր տնտեսությունն, ամեն դեպքում, բավականին դինամիկ կերպով է զարգանում», – երեքշաբթի ասել է նա լրագրողներին խորհրդարանում բյուջետային լսումների շրջանակում:

Դավթյանի խոսքերով՝ միջազգային հանրությունը բավականին լուրջ ջանքեր է գործադրում, որպեսզի երկրորդ ալիքի հավանականության ավելացման դեպքում նրա ուժը համեմատաբար թույլ լինի:

«Կարևոր է ոչ միայն ալիքի առկայությունը, այլև նրա ուժը: Նախորդ ալիքը բավականին ուժեղ էր, սակայն մենք նրանից դուրս եկանք ավելի փորձառու, գիտենք, թե ինչ պետք է անել և կփորձենք դիմակայել», – ասել է նա:-0-

«Ինչ վերաբերում է 10 մլրդ դոլարին, դա ԱՄՀ միջոցների ընդհանուր ծավալի շրջանակներում Ռուսաստանի ունեցած պարտավորությունն է, որն ավելի վաղ է հայտարարվել: Լրացուցիչ միջոցների անհրաժեշտություն կլինի, թե ոչ դեռ, հայտնի չէ: Եթե նման հարցում լինի, մենք այն կվերանայենք, և իհարկե, ինչ-որ ծավալում մասնակցություն կունենանք»,- «մեծ քսանյակի» գագաթնաժողովի շրջանակներում նիստերից հետո լրագրողներին ասել է Դվորկովիչը, հաղորդում է ՌԻԱ Նովոստին:

Միաժամանակ նա հայտնել է, որ 146 մլրդ եվրո ռուսական ներդրման մասին ԶԼՄ-ներում հայտնված տեղեկատվությունը կեղծ է:

«Ոչ մի նման թիվ չի հնչել: Նման գումարները կարող են միայն կապված լինել այլ երկրների հետ, բայց ոչ՝ Ռուսաստանի»,- նշել է ՌԴ նախագահի օգնականը:

Նա ընդգծել է, որ Ռուսաստանը, ԲՌԻԿՍ-ի երկրները և «քսանյակի» շատ այլ մասնակիցներ կողմ են ԱՄՀ-ի միջոցով Եվրոպային օգնություն մատուցելուն, «եթե ֆինանսական օգնության կարիք լինի»: -0-

«Եվրոպան պետք է լուծի իր խնդիրները, Միացյալ Նահանգներն՝ իր խնդիրները, Ճապոնիան՝ իր խնդիրները», – ասել է նա լրագրողների համար կազմակերպված ճեպազրույցի ժամանակ, որը նվիրված էր աշխարհի գերտերությունների «մեծ քսանյակի» գագաթնաժողովին և անցկացվում էր հեռուստա-ասուլիսի ռեժիմում:

Ինչ վերաբերում է զարգացող և անցումային երկրներին, ապա Զելիկի կարծիքով՝ «լավագույն բանը, ինչը նրանք կարող են անել՝ շարունակել իրենց տնտեսական աճին աջակցության ռազմավարությունը»: «Նրանք հիմա լույսի շող են ընդհանուր պատկերում, իսկապես ընդհանուր հետաքրքրվածություն ունեն այն բանում, որպեսզի Եվրոպան, ԱՄՆ-ն և Ճապոնիան ամբողջովին առողջանան», – ասել է ՀԲ նախագահը:

Նրա կարծիքով՝ զարգացող և անցումային երկրների մասնակցությունը հակաճգնաժամային ծրագրերում, օրինակ՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի գծով, «կարող է կառուցողական լինել»: Միաժամանակ Զելիկը չի կարծում, «թե, օրինակ, եվրագոտում մարդիկ պետք է փրկություն ակնկալեն չինացիներից, երբ Չինաստանում բնակչության մեկ անձին բաժին հասնող եկամուտը կազմում է շուրջ 4 հազար դոլար, իսկ Եվրոպայում՝ շուրջ 38 հազար դոլար»: Մասնագետի խոսքերով՝ «ակնհայտ է», որ «Եվրոպայի խնդիրների լուծման գործում հիմնական գործող անձինք պետք է եվրոպացիները լինեն»: Իսկ մյուսները «պատրաստ կլինեն օգնել առաջին հերթին ԱՄՀ-ի նման միջազգային կազմակերպությունների մեխանիզմների միջոցով», – ավելացրել է նա:-0-

«Ճգնաժամն այնպիսի երևույթ չէ, որը գալիս ու գնում է, այն շարունակում է իր ազդեցությունը գործել երկրների տնտեսական վիճակի վրա: Սակայն կարևոր է այն քաղաքականությունը, որն իրականացվում է արտաքին մարտահրավերներին Հայաստանի դիմակայության բարձրացման նպատակով»,- ասաց նա:

Հափին նշեց, որ նախորդ շաբաթ Համաշխարհային բանկի և Հայաստանի ֆինանսների նախարարության ու Պետական եկամուտների կոմիտեի հետ համատեղ պատրաստած «Հայաստան` պետական ծախսերի ուսումնասիրություն. հարկաբյուջետային կոնսոլիադացում և վերականգնում» զեկույցի քննարկումները զգալիորեն կնպաստեն երկրի ֆիսկալային հնարավորությունների գնահատմանը:

«Մենք մի քանի ամիս առաջ դասեր քաղեցինք ճգնաժամից, և բազմաթիվ դասեր տեղին են նաև հիմա, մասնավորապես, խոսքը գնում է սոցիալական ապահովագրության ցանցի հզորացման, ընտանեկան նպաստների արդյունավետության բարձրացման, կառավարության հնարավորությունների բարձրացման մասին, որպեսզի բնակչության խոցելի շերտերին ցուցաբերվող աջակցությունն ավելի նպատակաուղղված լինի»,- ասաց նա:

Այս կապակցությամբ ՀԲ երևանյան գրասենյակի ղեկավարն ասաց, որ բանկը մտադիր է աջակցություն ցուցաբերել երկրների տնտեսություններին արտաքին մարտահրավերներին դիմակայելու նրանց հնարավորությունների բարելավման նպատակով:

«Հայաստան` պետական ծախսերի ուսումնասիրություն. հարկաբյուջետային կոնսոլիադացում և վերականգնում» զեկույցում գնահատվում է եկամուտների ներուժը, որը կառավարությունը կարող է օգտագործել հարկային վարչարարության և անհրաժեշտ հարկային քաղաքականության միջոցով:

Փաստաթղթում նշվում է, որ երկրում անհրաժեշտ է գերակա կարգով իրագործել հարկաբյուջետային համախմբում, որը, սակայն, չպետք է ապահովվի տնտեսական կայուն աճի հաշվին: -0-

Նրա համոզմամբ՝ առաջին և հիմնական քայլն արտերկրից երկիր ստացվող ֆինանսական աջակցության մանրէազերծման անհրաժեշտությունն է:

«Մենք 2-3 մլրդ դոլարի փոխանցումներ ենք ստանում, որոնք արհեստականորեն աջակցում են փոխարժեքին: Արտերկրից ստացվող միանվագ փոխանցումները հարկավոր է մանրէազերծել: Եթե ստացվել է 2 մլրդ դոլար, ապա երկու մլրդ դոլար պետք է գնի Կենտրոնական բանկն ու ավելացնի պահուստներին, որոնց ծավալը կազմում է 1,5 մլրդ դոլար», – ասաց նա:

Բագրատյանը նաև ավելացրեց, որ դրանից հետո հարկավոր է կայունացնող հիմնադրամ ստեղծել, որի միջոցներով կֆինանսավորվի տնտեսության զարգացումը:

«Այդ հիմնադրամի հաշվին վարկավորման տոկոսադրույքը պետք է 15 տոկոսից նվազի մինչև 3-4 տոկոս, իսկ ձեռներեցների թիվը պետք է կազմի երկրի բնակչության 40 տոկոսը», – ասաց նա:

Տնտեսագետի խոսքերով՝ որպես երկրորդ քայլ պետք է թույլ չտալ ազգային արժույթի կայունացում կամ արժևորում:

«Դրամը պետք է հանգիստ կերպով արժեզրկվի: Հաշվի առնելով այն, որ աշխարհում մաքսային տուրքերը նվազել են, ապա միջազգային պահուստների նկատմամբ ազգային արժույթի թույլ արժևորումը կարող է աղետալի հետևանքներ ունենալ», – պարզաբանեց նա:

Որպես երրորդ և չորրորդ քայլ` Բագրատյանը նշեց հարկման առաջադեմ համակարգին անցում կատարելու անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև այն, որ բանկային ոլորտը տնտեսության իրական հատվածի նման պետք է ևս հարկման ենթարկվի:

«Բանկերն այսօր ռիսկեր չունեն, նրանք, իսկապես, կայուն են, չեն կարող սնանկանալ, սակայն նրանք աշխատում են մեծ պահուստով արդյունաբերության հաշվին, և նրանց «լավ»-ը նշանակում է «վատ» արդյունաբերության և տնտեսության իրական հատվածի համար», – ասաց նա:

Բացի այդ, նախկին վարչապետի խոսքերով, հարկավոր է վաճառել ընդերքը, համախմբել բյուջեն, ինչպես նաև բացառել կառավարության որոշմամբ հարկային արտոնությունների տրամադրումը:

«Անհասկանալի է, թե ի՞նչ մեխանիզմ է սա, ու՞մ է նա (վարչապետը) արտոնություններ տրամադրում և ինչու՞», – ասաց նա:

Բագրատյանը կարևորում է նաև բանկերում «վատ» վարկերի դուրսգրման պրակտիկայի բացառումը, քանի որ դա հարկային արտոնությունների տեսակ է և մենաշնորհների կարգավորման անհրաժեշտություն:-0-